Ielewe PID
PID ni nini?
Kirefu chake ni "pelvic inflamatory disease"
PID Ni maambukizi yanayoathiri viungo vya uzazi vya mwanamke, ambavyo ni pamoja na:
- Mji wa mimba (uterasi)
- Mirija ya uzazi (fallopian tubes)
- Ovari (mayai)
- Mlango wa uzazi (cervix)
Mara nyingi husababishwa na magonjwa ya zinaa (STIs) kama chylamidia na kisonono, kikawaida maambukizi huanzia kwenye uke na tishu za mlango wa uzazi "cervical tissue" kisha husambaa katika sehemu zingine za uzazi PID inaweza kusababishwa na bakteria wengine ambao si wa zinaa.
Dalili za PID:
Hapa elewa kwamba dalili zinaweza kutofautiana na baadhi ya wanawake wanaweza wasiwe na dalili zozote. Dalili za kawaida ni pamoja na:
- Maumivu chini ya kitovu (hii ndio dalili kuu, inaweza kuwa ya kawaida au kali)
- Uchafu usio wa kawaida au mzito kutoka kwenye uke ambao unaweza kuwa na harufu mbaya sana
- Kutokwa na damu isiyo ya kawaida kutoka kwenye uke, hasa wakati au baada ya kujamiiana, au katikati ya hedhi
- Maumivu wakati wa kujamiiana
- Maumivu wakati wa kukojoa
- Maumivu juu ya kitovu
- Maumivu ya mgongo kwa chini
- Kichefuchefu na kutapika (Mtu akiwa katika hali mbaya zaidi)
Visababishi vya PID:
kama ulivyoona pale juu kisababishi kikubwa ni magonjwa ya zinaa ila kuna kisababishi kingine ambacho utakielewa hapa
- Magonjwa ya zinaa : Chylamidia na kisonono ndio visababishi vikuu
- Bakteria Wengine: Wakati mwingine, bakteria ambao kwa kawaida huishi kwenye uke wanaweza kusafiri juu na kusababisha maambukizi, hasa kama mlango wa uzazi umeathirika (mfano, baada ya kujifungua, kuharibika kwa mimba, kutoa mimba, au kuwekwa kwa kitanzi cha uzazi - IUD).
Mfani kwenye uke wenye afya "a healthy vagina", bakteria wa jamii ya Lactobacillus kwa kawaida ndio wengi zaidi, mara nyingi wanachukua asilimia 90-95 ya jumla ya bakteria. Bakteria hawa wana jukumu muhimu katika kudumisha afya ya uke kwa mfano wanazalisha kemikali mbalimbali ambazo huunda mazingira ambayo yatazuia ukuaji wa bacteria na fangas hatari
unapotokea mvurugiko katika bacteria hawa inakuwa rahisi zaidi kushambuliwa na vimelea vingine na kusababisha matatizo zaidi balance ya bacteria hawa inategemea mambo kama vile usafi binafsi,tabia kama vile kusafisha uke kwa maji ya dawa (douching) inaweza kuvuruga bacteria hawa na kusababisha matatizo au wakati mwingine kwa kufanya hivyo unaweza ukajikuta unawasukumia bacteria katika sehemu za juu za uzazi
Namna ya kujikinga
Swala zima la kujikinga linategemea wewe kupunguza uwezekano wa kukutana na vinelea vinavyopelekea ugonjwa huu (kuzingatia usafi) na pia kuhakikisha mwenza wako hana matatizo kama vile kisonono na pia kuhakikisha kuuweka ute wa uke katika hali yenye afya zaidi "maintaining healthy vaginal mucus" na hiyo inatokana na balance nzuri katika homoni na pia mitindo mizuri ya kiafya kwa mfan kuzingatia viwango vya kutosha vya vitamin kama vile vitamin E,C,B6,beta carotenes madini kama vile zinc na magnesium haya yatakusaidia kuleta hormone balance ambayo itasaidia kuzuia maambukizi
Anza kujikinga leo kwa kufanya haya
- Kufanya ngono salama: Kutumia kondomu kwa usahihi na kila wakati kunaweza kupunguza sana hatari ya kupata STIs.
- Kupunguza idadi ya wapenzi wa ngono kutapunguza hatari ya wewe kupata tatizo hili
- Kupimwa mara kwa mara kwa STIs yaani magonjwa ya ngono, hasa ikiwa una wapenzi wapya au wengi.
- Kuepuka kusafisha uke kwa maji yenye dawa (douching), kwani inaweza kuvuruga uwiano wa asili wa bakteria kwenye uke na inaweza kusukuma bakteria juu kwenye viungo vya uzazi.
- Zingatia kupata viwango vya kutosha vya vitamin E,C,B6, beta carotenes angalia vyanzo vyake hapa Vyanzo vyake
- Kama umeangalia vizuri ugonjwa unaitwa pelvic inflamaatory disease kwahiyo ni muhimu kuhakikisha unakula vitu ambavyo ni "anti inflammatory" yaani vitu ambavyo vinapunguza inflammation zingatia ulaji wa matunda na mbogamboga kwa wingi ili kupunguza inflammation
Matibabu ya PID:
- Antibiotik: PID inatibiwa hasa kwa kutumia dawa za antibiotiki kuua bakteria wanaosababisha maambukizi.Kumbuka kwamba ni muhimu kumaliza dawa zote zilizowekwa, hata kama dalili zinapungua.
- Kuepuka kujamiiana na mtu mwenye tatizo hili: Ni muhimu kuepuka kujamiiana hadi mgonjwa na mwenzi wako amemaliza matibabu na hana dalili tena za ugonjwa huo
Matatizo yanayoweza kutokea kutokana na PID:
Bila matibabu, PID inaweza kusababisha matatizo makubwa na ya muda mrefu:
- Utasa: Makovu kwenye mirija ya uzazi yanaweza kuzuia kupita kwa mayai na mbegu za kiume, na kufanya iwe vigumu kupata mimba. Hivyo jitahidi mapema sana kuhakikisha unapata usaidizi
- Mimba nje ya mji wa mimba (Ectopic pregnancy): Makovu kwenye mirija ya uzazi yanaweza kuzuia yai lililorutubishwa kufika kwenye mji wa mimba, na kusababisha liingie nje ya mji wa mimba (kwa kawaida kwenye mirija ya uzazi).
- Maumivu sugu ya nyonga yaani "chronic pelvic pain": PID inaweza kusababisha maumivu ya muda mrefu kwenye nyonga .
Ni muhimu kutafuta matibabu mara moja ikiwa una dalili zozote za PID au unashuku kuwa umekuwa wazi kwa STI. Utambuzi na matibabu ya mapema yanaweza kusaidia kuzuia matatizo makubwa.
Join the conversation